Τι είναι το Noima: ζωντανή μετάφραση νοηματικής γλώσσας

Το Noima είναι μια εφαρμογή για Κωφούς, βαρήκοους και ακούοντες. Μεταφράζει ζωντανά την Ελληνική Νοηματική Γλώσσα (ΕΝΓ) σε ελληνικό κείμενο και φωνή, από κοντά ή σε βιντεοκλήση. Εδώ θα δείτε πώς λειτουργεί, για ποιον είναι και πώς μπορείτε να το δοκιμάσετε.

Τι είναι το Noima;

Το Noima είναι μια εφαρμογή μετάφρασης της νοηματικής γλώσσας. Βοηθά έναν Κωφό και έναν ακούοντα να συζητούν. Ο Κωφός νοηματίζει στη δική του γλώσσα, την ΕΝΓ. Ο ακούων διαβάζει τα λόγια του στα ελληνικά.

Εσείς νοηματίζετε. Το Noima βλέπει τα νοήματα με την κάμερα και τα γράφει στην οθόνη. Αν θέλετε, τα λέει και φωναχτά. Έτσι ο άλλος διαβάζει ή ακούει τα λόγια σας στα ελληνικά.

Το όνομα γράφεται πάντα με λατινικά γράμματα: Noima. Το σύνθημά του είναι «Κάθε νόημα βγάζει νόημα». Στα ελληνικά, «νόημα» λέγεται κάθε λέξη της νοηματικής γλώσσας. «Νόημα» όμως είναι και η σημασία, δηλαδή αυτό που θέλει να πει κάποιος. Το σύνθημα παίζει με τις δύο σημασίες.

Το Noima ξεκινά από την Ελλάδα, με την Ελληνική Νοηματική Γλώσσα. Σήμερα το δοκιμάζει μια μικρή ομάδα.

Πώς λειτουργεί η μετάφραση της νοηματικής;

1. Καλέστε ή βρεθείτε από κοντά. Από μακριά, κάνετε βιντεοκλήση. Όταν είστε μαζί, βάζετε ένα κινητό ανάμεσά σας. Η κάμερα κοιτάζει όποιον νοηματίζει.
2. Νοηματίστε όπως πάντα. Δεν χρειάζονται παύσεις. Το Noima βλέπει τα χέρια, το σώμα και το πρόσωπο. Εκεί βρίσκεται το νόημα.
3. Τα νοήματα γίνονται κείμενο και φωνή. Κάθε νόημα γράφεται στην οθόνη λίγο αφού το νοηματίσετε. Αν θέλετε, ακούγεται και φωναχτά.
4. Ο άλλος απαντά. Σε βιντεοκλήση, σήμερα ο ακούων απαντά γράφοντας. Εσείς διαβάζετε την απάντηση στην οθόνη σας.

Πώς το χρησιμοποιώ από κοντά, με ένα κινητό;

Στήστε το κινητό στο τραπέζι. Η κάμερα πρέπει να κοιτάζει αυτόν που νοηματίζει. Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε την μπροστινή ή την πίσω κάμερα.

Κάθε νόημα εμφανίζεται στην οθόνη λίγο μετά, με μεγάλα γράμματα. Έτσι ο άλλος το διαβάζει από την απέναντι πλευρά του τραπεζιού. Με ένα πάτημα, τα νοήματα ακούγονται και φωναχτά.

Αν γυρίσετε το κινητό οριζόντια, οι λέξεις μπαίνουν δίπλα στην εικόνα.

Πώς λειτουργεί η βιντεοκλήση με υπότιτλους;

Με το Noima μπορείτε να καλέσετε κάποιον που δεν ξέρει νοηματική. Η κλήση έχει εικόνα και ήχο, όπως κάθε βιντεοκλήση.

• Ξεκινάτε την κλήση και στέλνετε έναν σύνδεσμο. Ο άλλος μπαίνει μόλις τον δεχτείτε.
• Ο άλλος βλέπει τα νοήματά σας σαν υπότιτλους. Κάθε νόημα εμφανίζεται λίγο αφού το νοηματίσετε. Μπορεί και να τα ακούσει φωναχτά.
• Σας απαντά γράφοντας. Η απάντησή του εμφανίζεται στην οθόνη σας, στην ίδια συζήτηση.
• Για τη βιντεοκλήση, ανοίγετε και οι δύο το Noima. Από κοντά, αρκεί ένα κινητό.

Τι ακριβώς γράφει στην οθόνη;

Η νοηματική είναι πλήρης γλώσσα. Έχει τις δικές της λέξεις, τη δική της σειρά λέξεων και τη δική της γραμματική. Γι' αυτό σήμερα το Noima γράφει τα ίδια τα νοήματα, με τη σειρά της νοηματικής. Δεν γράφει ακόμα ολόκληρες ελληνικές προτάσεις. Αυτές έρχονται αργότερα.

Τα νοήματα γράφονται με κεφαλαία, για να φαίνεται ότι είναι νοήματα. Γράφονται και με μερικούς απλούς κανόνες, για να διαβάζονται εύκολα:

• Ένα νόημα ερώτησης παίρνει ερωτηματικό. Παράδειγμα: «ΑΥΡΙΟ ΕΣΥ ΕΡΧΟΜΑΙ ΠΟΤΕ;»
• Ένα νόημα με πολλές λέξεις μένει ενωμένο. Παράδειγμα: «ΔΕΝ-ΞΕΡΩ»
• Ένα νόημα που κρατιέται ή επαναλαμβάνεται γράφεται μία φορά, με +. Παράδειγμα: «ΤΑΙΝΙΑ ΒΛΕΠΩ++»

Τι σημαίνει το γκρι και το λευκό;

Το Noima γράφει κάθε νόημα μόλις το διαβάσει. Όσο ένα νόημα είναι γκρι, το Noima ακόμα το διαβάζει. Όταν γίνει λευκό, δεν θα αλλάξει πια. Δεν χρειάζεται να σταματάτε ή να κατεβάζετε τα χέρια ανάμεσα στις προτάσεις.

Το Noima γράφει μόνο τα νοήματα που διαβάζει. Δεν γράφει ποτέ μια πρόταση που δεν νοηματίσατε. Αν ένα νόημα βγει λάθος, το βλέπετε και το νοηματίζετε ξανά.

Το Noima διαβάζει καλύτερα τα νοήματα της καθημερινότητας. Τα πιο σπάνια τα μαθαίνει ακόμα.

Τι είναι το σχέδιο πάνω στην εικόνα;

Πάνω στην εικόνα της κάμερας, το Noima σχεδιάζει ό,τι παρακολουθεί: τα χέρια, το πρόσωπο, τα μπράτσα και τους ώμους. Εσείς διαλέγετε τι σχεδιάζεται και πώς. Υπάρχει και στυλ υψηλής αντίθεσης, με χοντρές και φωτεινές γραμμές, για άτομα με χαμηλή όραση. Αν δεν θέλετε το σχέδιο, το κλείνετε με έναν διακόπτη.

Για ποιον είναι το Noima;

• Για Κωφούς και βαρήκοους. Νοηματίζετε όπως πάντα, στη δική σας γλώσσα. Ο άλλος διαβάζει ή ακούει τα λόγια σας στα ελληνικά.
• Για την οικογένεια και τους φίλους. Για γονείς, παιδιά, παππούδες και φίλους που δεν ξέρουν ακόμα νοηματική ή που τώρα τη μαθαίνουν.
• Για όσους συναντάτε κάθε μέρα. Για τον ταμία, τη δασκάλα, τον οδηγό. Ένα κινητό στο τραπέζι και η κουβέντα προχωράει.

Θέλετε απλές συμβουλές για την κουβέντα με έναν Κωφό; Διαβάστε το άρθρο για την επικοινωνία με Κωφούς.

Ποιες νοηματικές γλώσσες καταλαβαίνει;

Η νοηματική δεν είναι μία για όλο τον κόσμο. Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, οι Κωφοί σε όλο τον κόσμο χρησιμοποιούν πάνω από 300 διαφορετικές νοηματικές γλώσσες. Κάθε νοηματική γλώσσα έχει τα δικά της νοήματα και τη δική της γραμματική. Γι' αυτό το Noima μαθαίνει πρώτα καλά την Ελληνική Νοηματική. Μετά θα μάθει τις επόμενες, μία μία.

Το Noima ξεκινά με την Ελληνική Νοηματική Γλώσσα και γράφει στα ελληνικά. Ακολουθεί η Κυπριακή Νοηματική Γλώσσα (ΚΝΓ). Μετά έρχονται η Γαλλική, η Γερμανική, η Αμερικανική Νοηματική και άλλες.

Στην Ελλάδα, ένας νόμος του 2017 λέει ότι η ΕΝΓ είναι ισότιμη με την ελληνική γλώσσα. Ισότιμη σημαίνει ίση σε αξία. Η παράγραφος 2 του άρθρου 65 του νόμου 4488/2017 γράφει: «Η ελληνική νοηματική γλώσσα αναγνωρίζεται ως ισότιμη με την ελληνική γλώσσα». Το Σωματείο Διερμηνέων Ελληνικής Νοηματικής Γλώσσας (ΣΔΕΝΓ) τη λέει «φυσική γλώσσα της κοινότητας των Κωφών». Περισσότερα θα βρείτε στο άρθρο για την Ελληνική Νοηματική Γλώσσα.

Αντικαθιστά το Noima τον διερμηνέα;

Όχι. Οι διερμηνείς ΕΝΓ είναι επαγγελματίες. Κάνουν μια δουλειά που καμία εφαρμογή δεν αντικαθιστά. Το Noima είναι για τις καθημερινές στιγμές, όταν δεν υπάρχει διερμηνέας κοντά.

Το Noima είναι ακόμα σε δοκιμή. Μπορεί να κάνει λάθη. Γι' αυτό δεν είναι για θέματα υγείας, για νομικά θέματα ή για επείγουσες ανάγκες. Για ένα ραντεβού με γιατρό, για ένα δικαστήριο ή για μια σημαντική υπογραφή, κλείστε διερμηνέα ΕΝΓ.

Τι δικαιώματα έχετε για διερμηνέα; Διαβάστε το άρθρο για τα δικαιώματα των Κωφών.

Είναι ιδιωτική η κουβέντα;

Το Noima διαβάζει τα νοήματα μέσα στη συσκευή σας, στο κινητό ή στον υπολογιστή. Το βίντεο δεν στέλνεται στην ομάδα του Noima.

Σε βιντεοκλήση, το βίντεο και η φωνή σας πηγαίνουν μόνο στον άνθρωπο που καλείτε. Πηγαίνουν κρυπτογραφημένα, δηλαδή σε κλειδωμένη μορφή. Τίποτα δεν καταγράφεται.

Στη φόρμα της αρχικής σελίδας, το Noima κρατά μόνο ό,τι γράψετε εκεί. Το κρατά μόνο για το αίτημα δοκιμής σας ή για να σας στέλνει νέα. Μπορείτε να φύγετε από τη λίστα όποτε θέλετε.

Σε ποιες συσκευές λειτουργεί;

Η δοκιμαστική έκδοση ανοίγει σαν ιστοσελίδα, στο πρόγραμμα περιήγησης. Δεν χρειάζεται εγκατάσταση. Λειτουργεί σε υπολογιστή, iPhone και iPad. Μπορείτε να τη βάλετε και στην οθόνη Αφετηρίας, σαν εφαρμογή. Χρειάζεται σύνδεση στο ίντερνετ.

Μετά έρχεται εφαρμογή για iPhone και iPad. Θα διαβάζει τα νοήματα και χωρίς σύνδεση στο ίντερνετ. Η έκδοση για Android έρχεται αργότερα.

Πώς μπορώ να δοκιμάσω το Noima;

Στο τέλος της αρχικής σελίδας υπάρχει μια σύντομη φόρμα. Εκεί διαλέγετε μία από δύο λίστες:

• «Θέλω να το δοκιμάσω τώρα». Γράφεστε στη λίστα των δοκιμαστών. Η ομάδα εγκρίνει λίγους δοκιμαστές κάθε φορά. Μετά την έγκριση, φτιάχνετε τον λογαριασμό σας.
• «Ενημερώστε με όταν είναι έτοιμο». Θα λάβετε ένα μήνυμα στο ηλεκτρονικό σας ταχυδρομείο όταν το Noima ανοίξει σε όλους.

Γράφετε τη διεύθυνση του ηλεκτρονικού σας ταχυδρομείου. Οι άλλες ερωτήσεις είναι προαιρετικές: τις απαντάτε μόνο αν θέλετε.

Νοηματίζετε, είστε διερμηνέας ή δουλεύετε με την κοινότητα των Κωφών; Η γνώμη σας μετράει. Πείτε στην ομάδα τι λειτουργεί καλά και τι λείπει.

Τι έρχεται στη συνέχεια;

Η ομάδα του Noima δουλεύει τώρα για τα επόμενα βήματα:

• Κουβέντα και από τις δύο μεριές. Ο καθένας χρησιμοποιεί τη δική του γλώσσα. Το Noima μεταφράζει ζωντανά και προς τις δύο κατευθύνσεις.
• Ολόκληρες προτάσεις. Τα νοήματα θα γίνονται ολόκληρες, σωστές ελληνικές προτάσεις. Θα γράφονται στην οθόνη και θα ακούγονται φωναχτά.
• Από τη φωνή στα νοήματα. Ο άλλος θα μιλάει κανονικά. Εσείς θα βλέπετε τα λόγια του σε νοήματα στην οθόνη, μαζί με υπότιτλους.
• Η γραμματική του προσώπου. Στη νοηματική, οι ερωτήσεις, η άρνηση και η έμφαση φαίνονται και στο πρόσωπο και στο σώμα. Το Noima μαθαίνει να τις διαβάζει.
• Περισσότερες νοηματικές γλώσσες. Μετά την Ελληνική έρχονται και άλλες.
• Πλατφόρμα εκμάθησης νοηματικής. Όσοι θέλουν να μάθουν θα βλέπουν πώς γίνεται κάθε νόημα. Θα εξασκούνται μπροστά στην κάμερα.