Μαθήματα νοηματικής στην Κύπρο: πού μαθαίνω ΚΝΓ
Θέλετε να μάθετε Κυπριακή Νοηματική Γλώσσα (ΚΝΓ); Στην Κύπρο υπάρχουν μαθήματα σε τάξη. Κάποια είναι δωρεάν. Εδώ θα δείτε πού γίνονται, πόσο κοστίζουν και πότε κάνετε αίτηση. Θα δείτε επίσης τι ισχύει σήμερα για την πιστοποίηση.
Πού κάνω μαθήματα νοηματικής στην Κύπρο;
Για τη χρονιά 2026-2027 βρήκαμε δύο μεγάλα προγράμματα:
- Ο Οργανισμός Νεολαίας Κύπρου (ΟΝΕΚ). Τα μαθήματα είναι δωρεάν, για ακούοντες ενήλικες και για μαθητές Γυμνασίου και Λυκείου.
- Τα Επιμορφωτικά Κέντρα του Υπουργείου Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας. Τα δίδακτρα είναι 55 ευρώ, για κατοίκους της Κύπρου από 18 ετών και πάνω.
Οι αιτήσεις για το 2026-2027 έκλεισαν και στα δύο. Γι' αυτό ξεκινήστε από την οργάνωση των ίδιων των Κωφών.
Γιατί να ρωτήσω πρώτα τους Κωφούς;
Η Παγκύπρια Οργάνωση Κωφών (ΠΑ.Ο.Κ.) έχει δική της επιτροπή για την ΚΝΓ. Γράφει ότι τα μέλη της επιτροπής είναι Κωφές δασκάλες. Γράφει επίσης ότι όποιος θέλει να μάθει τη γλώσσα μπορεί να επικοινωνήσει μαζί της, για επιμορφωτικά μαθήματα στον ΟΝΕΚ ή σε ιδιωτικές σχολές. Θα βρείτε email, τηλέφωνο και φόρμα στη σελίδα επικοινωνίας της.
Η Παγκόσμια Ομοσπονδία Κωφών (WFD) ζητά να έχουν οι Κωφοί την ευκαιρία να διδάσκουν τη γλώσσα τους. Για τη WFD, οι Κωφοί που έχουν πρώτη γλώσσα τη νοηματική αξίζουν σεβασμό ως πρότυπα και ως δάσκαλοι της γλώσσας και του πολιτισμού τους. Γι' αυτό, όπου μπορείτε, μάθετε με Κωφό δάσκαλο ή Κωφή δασκάλα.
Να ξέρετε ότι οι δάσκαλοι είναι λίγοι. Η Ευρωπαϊκή Ένωση Κωφών (EUD) γράφει ότι στην Κύπρο υπάρχει έλλειψη καταρτισμένων δασκάλων νοηματικής γλώσσας.
Δωρεάν μαθήματα νοηματικής: ο ΟΝΕΚ
Ο ΟΝΕΚ οργανώνει Εργαστήρια Κυπριακής Νοηματικής Γλώσσας στα Πολύκεντρά του. Αυτό είναι το πρόγραμμα του 2026-2027:
- Κόστος: δωρεάν.
- Πού: στα Πολύκεντρα σε Λευκωσία, Λεμεσό, Λάρνακα, Πάφο και Σωτήρα Αμμοχώστου.
- Πόσες φορές: 25 συναντήσεις τον χρόνο, μία φορά την εβδομάδα, 90 λεπτά η καθεμία.
- Επίπεδα: τρία. Για το 2026-2027 το Επίπεδο 3 υπάρχει σε Λευκωσία, Λεμεσό και Σωτήρα. Η Λάρνακα και η Πάφος έχουν τα Επίπεδα 1 και 2.
- Ποιος διδάσκει: εκπαιδευτές που είναι γραμμένοι στον κατάλογο εγκεκριμένων εκπαιδευτών ΚΝΓ της Σχολής Κωφών.
- Στο τέλος: Πιστοποιητικό Συμμετοχής, αν παρακολουθήσετε τουλάχιστον 20 από τις 25 συναντήσεις.
Τα μαθήματα ξεκινούν από τις 15 Οκτωβρίου και μετά, όταν μια ομάδα έχει αρκετούς συμμετέχοντες. Τη χρονιά 2025-2026 τα παρακολούθησαν 16 ομάδες σε 5 Πολύκεντρα.
Για το 2026-2027 οι αιτήσεις έγιναν διαδικτυακά, από τις 22 Σεπτεμβρίου μέχρι τις 4 Οκτωβρίου 2026. Η προθεσμία ήταν λιγότερο από δύο εβδομάδες. Δεν ξέρουμε ακόμη τις ημερομηνίες της επόμενης χρονιάς, γι' αυτό κοιτάξτε τη σελίδα του ΟΝΕΚ από τον Σεπτέμβριο. Αν θέλετε να ρωτήσετε για κενές θέσεις, τα Πολύκεντρα έχουν τηλέφωνο και email.
Τι μαθαίνω σε κάθε επίπεδο;
Ο ΟΝΕΚ γράφει τι περιέχει κάθε επίπεδο:
- Επίπεδο 1: αλφάβητο δακτυλοσυλλαβισμού, χαιρετισμοί, προσωπικά στοιχεία, οικογένεια, αριθμοί, ημέρες και μήνες, χρώματα, βασικά συναισθήματα, απλές ερωτήσεις και απαντήσεις, βασικό λεξιλόγιο της καθημερινότητας.
- Επίπεδο 2: σπίτι και οικογένεια, εργασία και σπουδές, ψώνια, μετακινήσεις, φαγητό και καφές, χρόνος και προγραμματισμός, περιγραφή προσώπων και χώρων, βασική γραμματική της ΚΝΓ, διάλογοι της καθημερινότητας.
- Επίπεδο 3: υγεία και ιατρικά ραντεβού, δημόσιες υπηρεσίες, τράπεζες και οργανισμοί, εκπαίδευση, πολιτιστικές και κοινωνικές εκδηλώσεις, περιγραφή γεγονότων, αφήγηση εμπειριών, προχωρημένο λεξιλόγιο, βελτίωση των εκφράσεων του προσώπου και όσων δεν γίνονται με τα χέρια.
Μαθήματα για ενήλικες: τα Επιμορφωτικά Κέντρα
Τα Επιμορφωτικά Κέντρα είναι το πρόγραμμα επιμόρφωσης ενηλίκων του Υπουργείου. Η ανακοίνωση της 1ης Σεπτεμβρίου 2026 λέει:
- Κόστος: 55 ευρώ για κάθε θέμα. Όσοι γεννήθηκαν πριν από τις 31 Οκτωβρίου 1961 πληρώνουν 27,50 ευρώ. Σε κοινότητες με λιγότερους από 500 κατοίκους, τα ποσά είναι 27,50 και 13,75 ευρώ.
- Για ποιους: για όλους τους κατοίκους της Κύπρου από 18 ετών και πάνω.
- Πόσες φορές: 25 συναντήσεις τον χρόνο, μία φορά την εβδομάδα, 90 λεπτά η καθεμία.
- Τμήματα: ένα τμήμα ανοίγει αν γραφτούν τουλάχιστον 11 άτομα στις πόλεις ή 9 στην ύπαιθρο.
- Αιτήσεις: ηλεκτρονικά, από την 1η μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου 2026.
Ο ηλεκτρονικός κατάλογος του 2026-2027 έχει δύο θέματα:
- Νοηματική Γλώσσα: επίπεδα Α, Β, Γ και Γ+ στην επαρχία Λευκωσίας, Α, Β και Γ στην επαρχία Λάρνακας, Α και Β στην επαρχία Λεμεσού.
- Κυπριακή Νοηματική Γλώσσα (με δυνατότητα εξετάσεων): επίπεδο Α στις επαρχίες Λευκωσίας, Λεμεσού και Λάρνακας. Για κάποια από αυτά τα τμήματα ο κατάλογος δείχνει δύο μέρες την εβδομάδα.
Ο κατάλογος δεν έχει τμήματα στις επαρχίες Πάφου και Αμμοχώστου, παρόλο που η EUD αναφέρει και την Πάφο. Αν μένετε σε αυτές τις δύο επαρχίες, δείτε τα μαθήματα του ΟΝΕΚ.
Ο εκπαιδευτής κάθε θέματος ορίζεται όταν τελειώσουν οι εγγραφές, άρα δεν τον ξέρετε όταν γράφεστε. Για ερωτήσεις, υπάρχουν τα επαρχιακά γραφεία των Επιμορφωτικών Κέντρων.
Υπάρχουν μαθήματα σε πανεπιστήμια ή ιδιωτικές σχολές;
Η EUD γράφει ότι η ΚΝΓ διδάσκεται από το 2014 στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου, ως υποχρεωτικό μάθημα για όσους σπουδάζουν λογοθεραπεία. Το μάθημα «Νοηματική Γλώσσα» υπάρχει και στο πρόγραμμα σπουδών του πτυχίου Λογοθεραπείας, στο δεύτερο έτος. Η EUD γράφει επίσης ότι η ΚΝΓ διδάσκεται από το 2018 στο Πανεπιστήμιο Κύπρου, ως μάθημα γλώσσας. Αυτό δεν μπορέσαμε να το επιβεβαιώσουμε στις σελίδες του πανεπιστημίου. Αν σπουδάζετε εκεί, ρωτήστε τη σχολή σας.
Η ΠΑ.Ο.Κ. αναφέρει και ιδιωτικές σχολές. Δεν προτείνουμε καμία. Ρωτήστε πρώτα την ΠΑ.Ο.Κ.
Τι να ρωτήσω πριν γραφτώ;
- Το μάθημα είναι στην Κυπριακή Νοηματική Γλώσσα;
- Ποιος διδάσκει; Είναι Κωφός ή Κωφή;
- Είναι στον κατάλογο εγκεκριμένων εκπαιδευτών της Σχολής Κωφών;
- Θα ανοίξει σίγουρα το τμήμα; Πόσα άτομα θα έχει;
- Τι χαρτί θα πάρω στο τέλος και τι σημαίνει;
Μπορώ να μάθω ΚΝΓ από μαθήματα στην Ελλάδα;
Αν ψάξετε «μαθήματα νοηματικής», θα βρείτε πολλά μαθήματα από την Ελλάδα. Αυτά διδάσκουν την Ελληνική Νοηματική Γλώσσα (ΕΝΓ), όχι την ΚΝΓ. Η νοηματική δεν είναι μία για όλο τον κόσμο. Η WFD γράφει ότι κάθε νοηματική γλώσσα είναι μοναδική και ότι οι νοηματικές γλώσσες μπορεί να διαφέρουν από χώρα σε χώρα.
Ο νόμος 66(Ι)/2006 ορίζει την ΚΝΓ «με βάση την ελληνική νοηματική γλώσσα, όπως έχει εξελιχθεί και χρησιμοποιείται στην Κύπρο». Δεν λέει πόσο κοντά είναι οι δύο γλώσσες σήμερα. Γι' αυτό δεν το λέμε ούτε εμείς. Δύο πράγματα όμως είναι καθαρά:
- Αν θέλετε να νοηματίζετε με Κωφούς στην Κύπρο, μάθετε τη γλώσσα τους από ανθρώπους που τη χρησιμοποιούν.
- Μια βεβαίωση για την ΕΝΓ δεν είναι το Πιστοποιητικό Γνώσης της ΚΝΓ που περιγράφει ο νόμος.
Περισσότερα για τη γλώσσα θα βρείτε στο άρθρο τι είναι η Κυπριακή Νοηματική Γλώσσα.
Μπορώ να μάθω από εφαρμογή ή από βίντεο;
Δεν προτείνουμε κανένα μάθημα στο διαδίκτυο, καμία εφαρμογή και κανένα κανάλι βίντεο. Ο νόμος περιγράφει την ΚΝΓ με κινήσεις των δακτύλων, των χεριών, του κεφαλιού και του σώματος, και με εκφράσεις του προσώπου. Όλα αυτά τα διορθώνει καλύτερα ένας δάσκαλος που σας βλέπει.
Να αρχίσω από το αλφάβητο;
Το δακτυλικό αλφάβητο δείχνει μόνο με τα χέρια τα γράμματα μιας γραπτής γλώσσας. Αυτό λέγεται δακτυλοσυλλαβισμός. Νόημα λέμε μια λέξη της νοηματικής γλώσσας. Το δακτυλικό αλφάβητο χρησιμεύει, για παράδειγμα, όταν μια γραπτή λέξη δεν έχει αντίστοιχο νόημα.
Στον ΟΝΕΚ είναι το πρώτο θέμα του Επιπέδου 1. Είναι καλή αρχή, αλλά δεν είναι η γλώσσα. Όποιος ξέρει μόνο τα γράμματα δεν ξέρει ακόμη ΚΝΓ. Τι γράφει ο νόμος για το αλφάβητο θα το δείτε στο άρθρο τι είναι η Κυπριακή Νοηματική Γλώσσα.
Υπάρχει πιστοποίηση για τη νοηματική γλώσσα;
Ο νόμος προβλέπει πιστοποιητικό. Δεν βρήκαμε όμως απόδειξη ότι εκδίδεται σήμερα.
Το άρθρο 5 του νόμου μιλά για Πιστοποιητικό Γνώσης της Κυπριακής Νοηματικής Γλώσσας, που θα το εκδίδει το Υπουργείο Παιδείας. Το χρειάζεται όποιος θέλει θέση στο Δημόσιο, όταν τα σχέδια υπηρεσίας ζητούν γνώση της ΚΝΓ. Τα σχέδια υπηρεσίας ορίζουν τα προσόντα για κάθε θέση. Αυτά είναι όσα ξέρουμε σήμερα:
- Δεκέμβριος 2024. Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων συζήτησε την ΚΝΓ. Ο REPORTER έγραψε ότι έμενε να εξεταστεί πώς θα πιστοποιείται όποιος ξέρει τη γλώσσα. Ο τότε αναπληρωτής πρόεδρος της Επιτροπής, Γιώργος Κουκουμάς, δήλωσε ότι από τον επόμενο Σεπτέμβριο θα λειτουργούσε για πρώτη φορά Σχολή Εκμάθησης ΚΝΓ για το πρώτο επίπεδο. Είπε ότι αυτό χρειάζεται για να προχωρήσει η πιστοποίηση.
- Σεπτέμβριος 2026, οι εξετάσεις. Το θέμα «με δυνατότητα εξετάσεων» υπάρχει στον κατάλογο των Επιμορφωτικών Κέντρων. Δεν βρήκαμε ανακοίνωση που να εξηγεί ποιες εξετάσεις είναι, ούτε αν δίνουν το Πιστοποιητικό Γνώσης του νόμου.
- Σεπτέμβριος 2026, οι διερμηνείς. Στις 4 Σεπτεμβρίου το Υπουργείο ανάρτησε προκήρυξη για διερμηνείς ΚΝΓ στα σχολεία. Ανάμεσα στα προσόντα ζητά ένα πρόγραμμα επιμόρφωσης στην ΚΝΓ. Ζητά επίσης να είναι κανείς στον κατάλογο διερμηνέων της Ομοσπονδίας Κωφών Κύπρου ή στον Σύνδεσμο Διερμηνέων ΚΝΓ. Το Πιστοποιητικό Γνώσης δεν το αναφέρει. Η EUD γράφει ότι για τους διερμηνείς δεν υπάρχει επίσημη πιστοποίηση.
Το Πιστοποιητικό Συμμετοχής του ΟΝΕΚ δείχνει ότι παρακολουθήσατε τα μαθήματα. Δεν είναι το Πιστοποιητικό Γνώσης του νόμου. Αν χρειάζεστε χαρτί για μια δουλειά, ρωτήστε εκεί ποιο δέχονται. Αν σας ενδιαφέρουν οι εξετάσεις, ρωτήστε τα Επιμορφωτικά Κέντρα πριν γραφτείτε. Για όσα ζητά ο νόμος, δείτε το άρθρο για τον νόμο 66(Ι)/2006 και τα δικαιώματα των Κωφών.
Σημείωση: οι ημερομηνίες, τα δίδακτρα και τα τμήματα αλλάζουν κάθε χρονιά. Τα ελέγξαμε. Το άρθρο αυτό δίνει πληροφορίες και δεν είναι νομική συμβουλή.
Είμαι Κωφός ή βαρήκοος, ή έχω Κωφό παιδί. Ποιον να ρωτήσω;
Τα μαθήματα του ΟΝΕΚ απευθύνονται σε ακούοντες. Τα Επιμορφωτικά Κέντρα απευθύνονται σε όλους τους κατοίκους από 18 ετών και πάνω. Αν είστε Κωφοί ή βαρήκοοι και θέλετε να μάθετε ΚΝΓ, ρωτήστε την ΠΑ.Ο.Κ. τι υπάρχει για εσάς.
Αν έχετε Κωφό παιδί, ρωτήστε και εσείς την ΠΑ.Ο.Κ. Πείτε το από την πρώτη στιγμή σε όποιον ρωτήσετε. Η WFD γράφει ότι περίπου το 95% των Κωφών παιδιών γεννιέται σε οικογένειες ακουόντων. Ζητά δωρεάν μαθήματα νοηματικής για τις οικογένειες, από υπηρεσίες που τις διευθύνουν Κωφοί. Η EUD γράφει ότι στην Κύπρο η ΚΝΓ δεν είναι μάθημα στο σχολικό πρόγραμμα, ούτε στη Σχολή Κωφών.
Πώς θα εξασκηθώ;
Στον ΟΝΕΚ, τα τρία επίπεδα μαζί είναι περίπου 112 ώρες μαθήματος. Αυτές οι ώρες είναι καλή βάση, αλλά δεν σας κάνουν διερμηνέα. Μια γλώσσα θέλει και ανθρώπους. Ρωτήστε την ΠΑ.Ο.Κ. αν οι εκδηλώσεις της είναι ανοιχτές σε όσους μαθαίνουν ΚΝΓ.
Αν έχετε Κωφό συνάδελφο ή Κωφή φίλη, ρωτήστε πώς θέλει να επικοινωνείτε. Μην περιμένετε να σας κάνει μαθήματα. Για την κοινότητα, δείτε το άρθρο Κωφοί στην Κύπρο. Για τις σωστές λέξεις, δείτε το άρθρο Κωφός ή κωφάλαλος;.
Το Noima είναι μια εφαρμογή σε δοκιμή και δεν διδάσκει νοηματική. Σήμερα διαβάζει μόνο την Ελληνική Νοηματική Γλώσσα, όχι την ΚΝΓ. Η ΚΝΓ είναι ξεχωριστή γλώσσα. Έρχεται σύντομα στο Noima, αλλά δεν έχουμε ημερομηνία. Αν θέλετε να σας ειδοποιήσουμε όταν το Noima είναι έτοιμο για την ΚΝΓ, αφήστε το email σας. Το Noima δεν αντικαθιστά ούτε τα μαθήματα ούτε τους διερμηνείς. Περισσότερα θα βρείτε στο άρθρο Το Noima στην Κύπρο.
Πηγές
- Οργανισμός Νεολαίας Κύπρου (ΟΝΕΚ), Εργαστήρια Εκμάθησης Νοηματικής Γλώσσας, με το πρόγραμμα του 2026-2027
- ΟΝΕΚ, «Έναρξη Εργαστηρίων Νοηματικής Γλώσσας στον Οργανισμό Νεολαίας», 21 Σεπτεμβρίου 2026
- ΟΝΕΚ, «Ολοκλήρωση Εργαστηρίων Νοηματικής Γλώσσας στα Πολύκεντρα του Οργανισμού Νεολαίας», για τη χρονιά 2025-2026
- ΟΝΕΚ, Επικοινωνία
- Υπουργείο Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας, Επιμορφωτικά Κέντρα
- Υπουργείο Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας, «Έναρξη εγγραφών στα Επιμορφωτικά Κέντρα», 1 Σεπτεμβρίου 2026
- Υπουργείο Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας, Παγκύπριο Θεματολόγιο Επιμορφωτικών Κέντρων, Σεπτέμβριος 2026
- Υπουργείο Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας, ηλεκτρονικός κατάλογος Επιμορφωτικών Κέντρων
- Επιμορφωτικά Κέντρα, Επικοινωνία
- Υπουργείο Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας, προκήρυξη για διερμηνείς Κυπριακής Νοηματικής Γλώσσας, ανάρτηση 4 Σεπτεμβρίου 2026
- Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου, Πτυχίο Λογοθεραπείας, πρόγραμμα σπουδών
- Ο περί της Αναγνώρισης της Κυπριακής Νοηματικής Γλώσσας Νόμος του 2006, 66(Ι)/2006, ενοποιημένο κείμενο στο CyLaw
- Παγκύπρια Οργάνωση Κωφών (ΠΑ.Ο.Κ.), «Η Γλώσσα μας»
- Παγκύπρια Οργάνωση Κωφών (ΠΑ.Ο.Κ.), Επικοινωνία
- Ευρωπαϊκή Ένωση Κωφών (EUD), From recognition to officialisation, Νοέμβριος 2025, κεφάλαιο για την Κύπρο, σελίδες 142 έως 145, στα αγγλικά
- REPORTER, «Ψάχνει λύσεις για την κυπριακή νοηματική γλώσσα η Βουλή», 9 Δεκεμβρίου 2024
- ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ, «Κατοχύρωση της Κυπριακής Νοηματικής Γλώσσας συζήτησε η Επ. Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων», από το ΚΥΠΕ, 9 Δεκεμβρίου 2024
- Παγκόσμια Ομοσπονδία Κωφών (WFD), θέση για τον πρώτο λόγο των Κωφών στη διδασκαλία των νοηματικών γλωσσών, στα αγγλικά
- Παγκόσμια Ομοσπονδία Κωφών (WFD), θέση για το δικαίωμα των οικογενειών Κωφών παιδιών στη νοηματική γλώσσα, στα αγγλικά
- Παγκόσμια Ομοσπονδία Κωφών (WFD), συχνές ερωτήσεις, στα αγγλικά
- Βικιπαίδεια, άρθρο «Fingerspelling», στα αγγλικά
Υπεύθυνος έκδοσης: ilios Galil