Το Noima στην Κύπρο: τι είναι και τι διαβάζει σήμερα

7 λεπτά ανάγνωσης

Το Noima είναι μια εφαρμογή σε δοκιμή. Σήμερα διαβάζει μόνο την Ελληνική Νοηματική Γλώσσα (ΕΝΓ), όχι την Κυπριακή Νοηματική Γλώσσα (ΚΝΓ). Εδώ θα δείτε τι κάνει, τι δεν κάνει και τι σημαίνει αυτό για την Κύπρο.

Διαβάζει το Noima την Κυπριακή Νοηματική Γλώσσα;

Όχι. Αν ψάχνετε εφαρμογή νοηματικής γλώσσας για την Κύπρο, το Noima δεν είναι ακόμα έτοιμο για την ΚΝΓ. Αν νοηματίσετε ΚΝΓ μπροστά στην κάμερα, μην περιμένετε σωστό αποτέλεσμα.

Το Noima ξεκίνησε στην Ελλάδα. Γι' αυτό διαβάζει ΕΝΓ και γράφει στα ελληνικά. Όμως το ότι γράφει ελληνικά δεν σημαίνει ότι διαβάζει ΚΝΓ. Άλλο η γλώσσα που γράφει και άλλο η νοηματική γλώσσα που διαβάζει.

Η ΚΝΓ έρχεται σύντομα στο Noima. Δεν έχουμε ημερομηνία. Δεν λέμε ούτε ποια νοηματική γλώσσα θα έρθει πρώτη.

Γιατί η ΚΝΓ χρειάζεται τη δική της δουλειά;

Γιατί είναι ξεχωριστή γλώσσα. Η Ευρωπαϊκή Ένωση Κωφών (EUD) την αναφέρει ως τη νοηματική γλώσσα της Κύπρου. Μία από τις δράσεις της Παγκύπριας Οργάνωσης Κωφών (ΠΑ.Ο.Κ.) είναι η διάδοση και η διδασκαλία της ΚΝΓ. Αυτό γράφει το καταστατικό της, δηλαδή οι βασικοί κανόνες του σωματείου.

Η νοηματική δεν είναι μία για όλο τον κόσμο. Η Παγκόσμια Ομοσπονδία Κωφών (WFD) γράφει ότι κάθε νοηματική γλώσσα είναι μοναδική και έχει τον δικό της πολιτισμό. Ο ΟΗΕ αναφέρει πάνω από 300 διαφορετικές νοηματικές γλώσσες.

Η καθεμία έχει τα δικά της νοήματα και τη δική της γραμματική. Γι' αυτό η καθεμία χρειάζεται τη δική της προσεκτική δουλειά. Η ΕΝΓ δεν μπορεί να μπει στη θέση της ΚΝΓ.

Για να γνωρίσετε καλύτερα τη γλώσσα, διαβάστε το άρθρο Κυπριακή Νοηματική Γλώσσα (ΚΝΓ): τι είναι.

Αλλάζει κάτι ο ορισμός του νόμου;

Όχι. Ο νόμος 66(Ι)/2006 ορίζει την ΚΝΓ «με βάση την ελληνική νοηματική γλώσσα, όπως έχει εξελιχθεί και χρησιμοποιείται στην Κύπρο». Αυτή η φράση δεν σημαίνει ότι το Noima λειτουργεί στην Κύπρο. Ο νόμος δεν λέει πόσο κοντά είναι σήμερα οι δύο γλώσσες, και εμείς δεν κάνουμε υποθέσεις. Το Noima διαβάζει ΕΝΓ. Δεν διαβάζει ΚΝΓ.

Σημείωση: το άρθρο αυτό ενημερώνει και δεν είναι νομική συμβουλή. Ελέγξαμε τον νόμο.

Τι είναι το Noima;

Το Noima είναι μια εφαρμογή για Κωφούς, βαρήκοους και ακούοντες. Βλέπει τα νοήματα με την κάμερα και τα γράφει στην οθόνη, λίγο μετά από κάθε νόημα. Μπορεί επίσης να τα πει φωναχτά. Όλα αυτά ισχύουν σήμερα μόνο για την ΕΝΓ.

Χρησιμοποιείται με δύο τρόπους:

  • Από κοντά. Αρκεί ένα κινητό. Η κάμερα κοιτάζει αυτόν που νοηματίζει και ο άλλος διαβάζει την οθόνη.
  • Σε βιντεοκλήση. Ο άλλος βλέπει τα νοήματα σαν υπότιτλους και απαντά γράφοντας.

Η δοκιμαστική έκδοση ανοίγει στο πρόγραμμα περιήγησης (browser), σε υπολογιστή, iPhone ή iPad.

Πού πηγαίνει το βίντεο;

Το Noima διαβάζει τα νοήματα μέσα στη δική σας συσκευή. Το βίντεο δεν στέλνεται στο Noima. Σε βιντεοκλήση, το βίντεο πηγαίνει μόνο στον άνθρωπο που καλείτε. Πηγαίνει κρυπτογραφημένο, δηλαδή σε κλειδωμένη μορφή. Το βίντεο δεν καταγράφεται.

Κάνει μετάφραση νοηματικής γλώσσας;

Όχι ακόμα σε ολόκληρες προτάσεις. Το Noima γράφει τα νοήματα της ΕΝΓ με τη σειρά που νοηματίζονται, με κεφαλαία γράμματα. Αυτή η σειρά είναι της νοηματικής γλώσσας, όχι μιας ελληνικής πρότασης. Έτσι διαβάζετε μια σειρά από νοήματα και όχι στρωτό κείμενο.

Η μετάφραση είναι κάτι περισσότερο. Η WFD και η Παγκόσμια Ένωση Διερμηνέων Νοηματικής Γλώσσας (WASLI) γράφουν ότι ακριβής μετάφραση λέξη προς νόημα δεν γίνεται. Κάθε μετάφραση πρέπει να παίρνει υπόψη το πλαίσιο και τον πολιτισμό.

Το Noima μπορεί να κάνει λάθη. Μπορεί, για παράδειγμα, να γράψει λάθος νόημα. Γι' αυτό μη βασίζεστε στο Noima όταν ένα λάθος θα είχε σοβαρές συνέπειες.

Για ποιες στιγμές είναι το Noima;

Είναι για τις καθημερινές στιγμές που δεν υπάρχει κοντά διερμηνέας, δηλαδή ο επαγγελματίας που μεταφέρει μια συζήτηση από τη μία γλώσσα στην άλλη. Σήμερα αυτό αφορά μόνο όσους νοηματίζουν ΕΝΓ.

Δεν είναι για σοβαρά θέματα. Γι' αυτά ζητήστε διερμηνέα:

  • Ιατρικά θέματα. Για παράδειγμα, ένα ραντεβού με γιατρό.
  • Νομικά θέματα. Για παράδειγμα, μια δίκη ή ένα έγγραφο που θα υπογράψετε.
  • Επείγοντα θέματα. Για παράδειγμα, όταν κάποιος χρειάζεται βοήθεια αμέσως.

Στην Κύπρο, αυτό σημαίνει διερμηνέα ΚΝΓ. Τι προβλέπουν οι νόμοι για τους διερμηνείς θα το δείτε στο άρθρο Νόμος 66(Ι)/2006 και δικαιώματα των Κωφών στην Κύπρο.

Αντικαθιστά το Noima τους διερμηνείς ΚΝΓ;

Όχι. Οι διερμηνείς ΚΝΓ κάνουν μια δουλειά που καμία εφαρμογή δεν αντικαθιστά. Σήμερα το Noima δεν διαβάζει καν ΚΝΓ. Και όταν τη διαβάσει, πάλι δεν θα πάρει τη θέση τους.

Ούτε λύνει το Noima την έλλειψη διερμηνέων στην Κύπρο. Ο κατάλογος διερμηνέων νοηματικής του κράτους έχει 27 ονόματα. Η EUD αναφέρει 25 διερμηνείς που εργάζονται στην Κύπρο, χωρίς να γράφει ημερομηνία. Σε δημοσίευμα που βγήκε στις 26 Οκτωβρίου 2026, η πρόεδρος της Κυπριακής Συνομοσπονδίας Οργανώσεων Αναπήρων (ΚΥ.Σ.Ο.Α.) τόνισε ότι ο αριθμός τους πρέπει να αυξηθεί άμεσα. Είπε ακόμα ότι η επικοινωνία και η συμμετοχή των Κωφών και των βαρήκοων πρέπει να είναι κατοχυρωμένο «δικαίωμα στην πράξη».

Η λύση σε αυτή την έλλειψη είναι περισσότεροι διερμηνείς. Μια εφαρμογή δεν πρέπει να γίνει αφορμή για λιγότερους.

Τι ανησυχεί τις οργανώσεις των Κωφών και των διερμηνέων;

Ευρωπαϊκές και διεθνείς οργανώσεις έχουν γράψει για τα εργαλεία νοηματικής γλώσσας με τεχνητή νοημοσύνη. Τεχνητή νοημοσύνη λέμε τα προγράμματα υπολογιστή που κάνουν δουλειές όπως η μετάφραση. Τα κείμενά τους μιλούν γενικά, όχι για το Noima. Το Noima όμως διαβάζει τα νοήματα αυτόματα, οπότε οι ανησυχίες τους το αφορούν. Δεν βρήκαμε δήλωση για το θέμα από οργάνωση Κωφών της Κύπρου.

  • Εργαλεία στη θέση των διερμηνέων. Η EUD γράφει ότι η τεχνητή νοημοσύνη πρέπει να συμπληρώνει τους διερμηνείς και όχι να τους αντικαθιστά. Σε συνέδριο στις Βρυξέλλες, το 2025, είδε μια προσπάθεια να αντικατασταθούν διερμηνείς νοηματικής γλώσσας, με δικαιολογία την εξοικονόμηση χρημάτων. Το ίδιο φοβάται και το Ευρωπαϊκό Φόρουμ Διερμηνέων Νοηματικής Γλώσσας (efsli).
  • Λάθη σε σοβαρά θέματα. Η EUD προειδοποιεί ότι τα λάθη μπορεί να βάλουν σε κίνδυνο το δικαίωμα των Κωφών να έχουν πρόσβαση σε ζωτικές πληροφορίες. Η έκθεσή της του 2025 προτείνει να είναι υποχρεωτικός ο επαγγελματίας διερμηνέας στην εκπαίδευση, στη δικαιοσύνη και στην υγεία. Το προτείνει ακόμα κι όταν υπάρχουν αυτόματα εργαλεία. Το 2018, η WFD και η WASLI έγραψαν για τα άβαταρ, δηλαδή τις ψηφιακές φιγούρες που νοηματίζουν. Ανησυχούν ιδιαίτερα όταν η πληροφορία είναι ζωντανή, σύνθετη ή πολύ σημαντική για τη ζωή των Κωφών.
  • Εργαλεία χωρίς τους Κωφούς. Η EUD ζητά να είναι οι Κωφοί στο κέντρο κάθε βήματος, από τον σχεδιασμό ως τη χρήση. Το efsli γράφει ότι οι κοινότητες των Κωφών πρέπει να καθοδηγούν την ανάπτυξη αυτής της τεχνολογίας και να την έχουν δική τους.
  • Μία μορφή για όλους. Το efsli φοβάται ότι τέτοια εργαλεία μπορεί να σπρώξουν όλους να νοηματίζουν με έναν «τυποποιημένο» τρόπο. Έτσι αγνοούνται οι τοπικές διαφορές. Η WFD γράφει ότι κάθε δουλειά πάνω σε μια νοηματική γλώσσα πρέπει να δείχνει όλα τα νοήματα που χρησιμοποιεί η κοινότητά της.

Το τελευταίο αφορά άμεσα την Κύπρο. Ένα εργαλείο που διαβάζει μόνο ΕΝΓ δεν πρέπει να πιέζει κανέναν να αλλάξει τα νοήματά του. Το ότι το Noima δεν διαβάζει ΚΝΓ είναι όριο του Noima, όχι πρόβλημα της ΚΝΓ. Η ΚΝΓ ανήκει στους Κωφούς που τη χρησιμοποιούν.

Δεν λέμε ότι το Noima απαντά σε όλα αυτά. Εδώ γράψαμε μόνο ένα μέρος από όσα ζητούν αυτές οι οργανώσεις. Τα πλήρη κείμενά τους είναι στις Πηγές.

Πώς θα μάθω πότε θα είναι έτοιμο για την ΚΝΓ;

Αφήστε το email σας στην αρχική σελίδα. Θα σας ειδοποιήσουμε όταν το Noima είναι έτοιμο για την ΚΝΓ. Αν νοηματίζετε ΕΝΓ, στην ίδια σελίδα μπορείτε να ζητήσετε να το δοκιμάσετε.

Στο μεταξύ, μπορείτε να διαβάσετε:

Όταν το Noima είναι έτοιμο για την ΚΝΓ, θα το πούμε καθαρά στην αρχική σελίδα για την Κύπρο.

Πηγές

  1. Noima, η αρχική σελίδα για την Κύπρο
  2. Ο περί της Αναγνώρισης της Κυπριακής Νοηματικής Γλώσσας Νόμος του 2006, 66(Ι)/2006, άρθρο 2, ενοποιημένο κείμενο στο CyLaw
  3. Παγκύπρια Οργάνωση Κωφών (ΠΑ.Ο.Κ.), καταστατικό, άρθρο 4
  4. Παγκόσμια Ομοσπονδία Κωφών (WFD), συχνές ερωτήσεις, στα αγγλικά
  5. Παγκόσμια Ομοσπονδία Κωφών (WFD), σελίδα για την κώφωση, στα αγγλικά
  6. ΟΗΕ, Διεθνής Ημέρα Νοηματικών Γλωσσών, στα αγγλικά
  7. WFD και WASLI, δήλωση για τα άβαταρ, 14 Μαρτίου 2018, με ενημέρωση 14 Απριλίου 2018, στα αγγλικά
  8. Ευρωπαϊκή Ένωση Κωφών (EUD), Sign Language in the Era of Artificial Intelligence, 2025, σελίδες 8, 15 και 135, στα αγγλικά
  9. Ευρωπαϊκή Ένωση Κωφών (EUD), για το συνέδριο τεχνητής νοημοσύνης και διερμηνείας στις Βρυξέλλες, 12 Μαρτίου 2025, στα αγγλικά
  10. Ευρωπαϊκό Φόρουμ Διερμηνέων Νοηματικής Γλώσσας (efsli), η θέση του για την τεχνητή νοημοσύνη και τη διερμηνεία, 29 Ιουνίου 2025, στα αγγλικά
  11. Ευρωπαϊκή Ένωση Κωφών (EUD), σελίδα για την Κύπρο, στα αγγλικά
  12. Τμήμα Κοινωνικής Ενσωμάτωσης Ατόμων με Αναπηρίες, Κατάλογος Διερμηνέων Νοηματικής, 29 Αυγούστου 2025
  13. Διάλογος, Κωνσταντίνος Ζαχαρίου, «Η νοηματική βρίσκει κλειστές πόρτες», 26 Οκτωβρίου 2026

Υπεύθυνος έκδοσης: ilios Galil